De blusschuimtransitie: wat betekent de nieuwe PFAS-regelgeving voor uw brandbeveiliging?

Gebruikt uw organisatie nog PFAS-houdend blusschuim? Sinds 23 oktober 2026 geldt er strenge Europese regelgeving die een verplicht beheerplan, strengere gebruiks- en afvoereisen en de overstap naar fluorvrije alternatieven eist. Een verantwoorde overstap vraagt om meer dan enkel het schuim vervangen: ook uw installaties, reinigingsprocessen en de technische geschiktheid moeten tijdig worden beoordeeld om risico's en handhaving door de ILT te voorkomen. Lees meer in dit blog.

De blusschuimtransitie: wat betekent de nieuwe PFAS-regelgeving voor uw brandbeveiliging?

Sinds 23 oktober 2026 gelden nieuwe verplichtingen voor het gebruik van PFAS-houdend blusschuim. Organisaties die nog gebruikmaken van dit type blusschuim moeten rekening houden met strengere voorwaarden, een verplicht beheerplan en de uiteindelijke overstap naar fluorvrije alternatieven. Maar wat betekent deze ontwikkeling concreet voor uw brandbeveiligingsinstallaties? En hoe bereidt u uw organisatie hierop voor?

Waarom wordt PFAS-houdend blusschuim uitgefaseerd?

PFAS staat voor per- en polyfluoralkylstoffen. Deze chemische stoffen zijn jarenlang toegepast in blusschuim vanwege hun effectieve werking bij het bestrijden van branden, waaronder branden met brandbare vloeistoffen zoals olie en brandstoffen.

Het nadeel is dat veel PFAS-stoffen nauwelijks of zeer langzaam afbreken in het milieu. Wanneer blusschuim vrijkomt, kunnen deze stoffen terechtkomen in de bodem en het water. Hierdoor kunnen ze zich verspreiden en ophopen in het milieu.

Om de risico's van deze stoffen te beperken, heeft de Europese Unie strengere regels vastgesteld voor PFAS in blusschuim. De regelgeving voorziet in een gefaseerde uitfasering, waarbij organisaties hun bestaande blusmiddelen en installaties tijdig moeten beoordelen en waar nodig aanpassen.

Wat is er sinds 23 oktober 2026 veranderd?

De nieuwe Europese regelgeving brengt belangrijke verplichtingen met zich mee voor organisaties die nog PFAS-houdend blusschuim gebruiken. Sinds 23 oktober 2026 gelden onder meer voorwaarden voor het gebruik, de opslag en de verwerking van PFAS-houdend blusschuim.

Een belangrijke verplichting is het opstellen van een beheerplan wanneer een organisatie onder de betreffende regels valt en na deze datum nog PFAS-houdend blusschuim met een concentratie van minimaal 1 mg/l voor de som van alle PFAS aanwezig heeft. Dit geldt onder meer voor relevante vaste installaties, mobiele systemen en voorraden blusschuim.

In het beheerplan moet worden vastgelegd hoe de organisatie met het aanwezige blusschuim omgaat en welke maatregelen worden genomen om de risico's te beperken en de overstap naar fluorvrij blusschuim te realiseren. Ook moet duidelijk zijn hoe wordt omgegaan met eventuele lekkages, reiniging en de afvoer van oude blusmiddelen.

Daarnaast gelden specifieke gebruiksvoorwaarden en etiketteringsverplichtingen. Bij het niet naleven van de toepasselijke voorschriften kan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) handhavend optreden.

De exacte verplichtingen zijn afhankelijk van de situatie, de aanwezige stoffen en de toepasselijke uitzonderingen in de regelgeving.

De overstap naar fluorvrij blusschuim vraagt om meer dan vervanging

De transitie naar fluorvrij blusschuim lijkt op het eerste gezicht een kwestie van het vervangen van het bestaande schuimconcentraat. In de praktijk vraagt dit om een bredere beoordeling van de brandbeveiligingsinstallatie.

Een alternatief blusschuim moet immers niet alleen voldoen aan de geldende regelgeving, maar ook geschikt zijn voor de specifieke toepassing en installatie. Een ondoordachte overstap kan gevolgen hebben voor de werking en betrouwbaarheid van de brandbeveiliging.

Daarom is het belangrijk om de transitie zorgvuldig voor te bereiden.

1. Inventariseer bestaande installaties en schuimconcentraten

Begin met het in kaart brengen van alle relevante blusschuiminstallaties en voorraden binnen uw organisatie. Breng in beeld welk schuimconcentraat wordt gebruikt, waar dit aanwezig is en welke hoeveelheden het betreft.

Controleer ook of de samenstelling van de aanwezige middelen bekend is. Wanneer informatie ontbreekt, kan nader onderzoek nodig zijn om te bepalen welke verplichtingen gelden.

Een volledige inventarisatie vormt de basis voor het beheerplan en de verdere planning van de transitie.

2. Controleer de regelgeving en stel een beheerplan op

Wanneer uw organisatie onder de beheerplanverplichting valt, moet het plan inzicht geven in de aanwezige hoeveelheden PFAS-houdend blusschuim, de gebruiksomstandigheden en de maatregelen om emissies en verspreiding te beperken.

Ook moeten de inzameling en verwerking van het blusschuim en het bijbehorende afval, de reiniging en het onderhoud van de installatie en de aanpak bij eventuele lekkages worden beschreven. Daarnaast moet het plan een strategie bevatten voor de overstap naar fluorvrij blusschuim.

Het beheerplan moet jaarlijks worden herzien en gedurende ten minste vijftien jaar beschikbaar blijven voor inspectie door de bevoegde autoriteiten.

3. Beoordeel geschikte fluorvrije alternatieven

Niet ieder fluorvrij blusschuim is automatisch geschikt voor iedere installatie of toepassing. De keuze vraagt daarom om een technische beoordeling van onder meer de installatieconfiguratie, de toepassing, de vereiste blusprestaties en de compatibiliteit met het gekozen schuimconcentraat.

Ook de gevolgen voor bestaande componenten en de eventuele aanpassingen aan de installatie moeten worden meegenomen. Zo voorkomt u dat de overstap uitsluitend vanuit regelgeving wordt benaderd, zonder voldoende aandacht voor de operationele veiligheid.

4. Plan de reiniging, vervanging en afvoer zorgvuldig

Bij de overgang naar fluorvrij blusschuim moet ook rekening worden gehouden met mogelijke PFAS-resten in tanks, leidingen en andere onderdelen van de installatie.

Een passende reinigings- en spoelstrategie helpt om ongewenste verontreiniging te beperken. De benodigde aanpak is afhankelijk van de installatie en de gekozen vervangingsmethode.

Ook het oude schuimconcentraat en eventueel verontreinigd spoelwater moeten zorgvuldig worden ingezameld en verwerkt volgens de toepasselijke voorschriften. Door deze werkzaamheden vooraf te plannen, beperkt u de kans op onverwachte kosten en onnodige verstoringen.

Welke risico's loopt uw organisatie bij onvoldoende voorbereiding?

Een onvoldoende voorbereide blusschuimtransitie kan verschillende gevolgen hebben. Denk aan onduidelijkheid over de toepasselijke regelgeving, ontbrekende documentatie, onverwachte investeringen of vertraging bij de aanpassing van de installatie.

Ook kan onvoldoende aandacht voor de technische compatibiliteit leiden tot problemen bij de overstap naar een alternatief blusmiddel.

Daarnaast kan het ontbreken van een verplicht beheerplan of het niet naleven van andere toepasselijke voorschriften aanleiding geven tot handhaving door de ILT.

Een tijdige aanpak helpt uw organisatie om deze risico's te beheersen en de continuïteit en betrouwbaarheid van de brandbeveiliging te waarborgen.

Hoe maakt u uw brandbeveiliging toekomstbestendig?

Een succesvolle blusschuimtransitie begint met inzicht in de huidige situatie. Door bestaande installaties te inventariseren, de geldende verplichtingen te controleren en tijdig een technisch passende oplossing te bepalen, creëert u overzicht en voorkomt u dat noodzakelijke maatregelen op het laatste moment moeten worden uitgevoerd.

Daarbij is het belangrijk om niet alleen naar de wettelijke deadlines te kijken, maar ook naar de technische haalbaarheid, de planning van werkzaamheden en de gevolgen voor uw bedrijfsvoering.

Van Ginkel Groep helpt u vooruit te kijken naar toekomstbestendige brandbeveiliging. Door de bestaande situatie en de aandachtspunten rondom de blusschuimtransitie tijdig in beeld te brengen, kunt u gerichter bepalen welke vervolgstappen voor uw organisatie nodig zijn.

Wilt u weten wat de blusschuimtransitie voor uw organisatie betekent?

Heeft uw organisatie een blusschuiminstallatie of beschikt u over voorraden blusschuim? Dan is het verstandig om tijdig te beoordelen welke verplichtingen gelden en welke maatregelen nodig zijn.

Neem contact op met Van Ginkel Groep via info@vanginkel-groep.nl om de aandachtspunten voor uw organisatie te bespreken.

Samen kijken we naar de stappen die nodig zijn voor een veilige, betrouwbare en toekomstbestendige brandbeveiliging.

Terug naar overzicht